هیپوترمی و راه های کمک به فرد مصدوم

زمانی که بدن نتواند با سرعت هدررفتن گرما، دمای خود را حفظ کند، دمای بدن کاهش می‌یابد. اگر دمای مرکزی بدن در هیپوترمی (Hypothermia) به زیر ۳۵ درجه سلسیوس برسد، وضعیت تهدیدکننده حیات خواهد بود. هیپوترمی لزوماً در سرمای شدید رخ نمی‌دهد؛ این عارضه می‌تواند حتی در خانه، در یک روز تابستانی یا در مناطق جنوبی کشور نیز اتفاق بیفتد.

به دنبال چه باید بود

تغییر در وضع روانی: یکی از اولین نشانه‌های هیپوترمی است. این تغییرات شامل بی‌توجهی به زمان و مکان، کرختی و بی‌تفاوتی، و تغییر شخصیت مانند پرخاشگری غیرعادی می‌شود.

لرز: اولین و مهم‌ترین واکنش دفاعی بدن در برابر کاهش دماست و زمانی رخ می‌دهد که دمای بدن یک درجه پایین بیاید. لرز بیش از هر روش گرم‌کردن دیگری می‌تواند گرما تولید کند. اگر دمای مرکزی بدن به ۳۲ درجه برسد، لرز متوقف می‌شود. توجه داشته باشید که اگر لرز همراه با کاهش پاسخ‌دهی مصدوم متوقف شود، نشانه پایین آمدن بیشتر دمای بدن است. اما اگر مصدوم احساس بهتری داشت و لرزش متوقف شد، این نشانه بالا رفتن دمای مرکزی بدن است.

شکم خنک: پشت دست خود را بین لباس و شکم مصدوم قرار دهید. اگر دمای پوست شکم زیر لباس از دست شما خنک‌تر بود، باید فرض کنید که مصدوم دچار کاهش دمای بدن شده است.

پایین بودن دمای مرکزی بدن: بهترین روش تشخیص هیپوترمی، اندازه‌گیری دمای مرکزی بدن با دماسنج است. دماسنج معمولی دمای زیر ۳۵ را نشان نمی‌دهد و نمی‌توان با آن هیپوترمی خفیف را از شدید تشخیص داد. با این حال اگر دماسنج توانست دمای زیر ۳۲ درجه را نشان دهد، اندازه‌گیری مقعدی ضرورتی ندارد.

انواع هیپوترمی

هیپوترمی شدید: در این حالت دمای بدن آنقدر پایین است که مصدوم دیگر لرز نمی‌کند، یعنی بدن توانایی گرم کردن خود از درون را از دست داده و برای بهبود به گرمای بیرونی نیاز دارد.

هیپوترمی خفیف: دمای مرکزی بدن بالای ۳۲ درجه سلسیوس است. نشانه‌ها شامل لرز، گفتار مبهم، افت حافظه و حرکات بی‌هدف دست می‌شود. مصدوم اغلب گیج است و تلوتلو می‌خورد، اما پاسخ می‌دهد و می‌تواند صحبت کند.

مطلب کاربردی دیگر: کمکهای اولیه برای فرد سرما زده (Frostbite)

چه باید کرد?

اقدامات امدادی:

۱. برای همه مصدومان هیپوترمی، جلوی هدررفتن بیشتر گرمای بدن را بگیرید:

• مصدوم را از محیط سرد خارج کنید.
• زیر و اطراف مصدوم را با پوشش عایق مانند پتو، حوله، بالش یا روزنامه بپوشانید. سر مصدوم را نیز حتماً بپوشانید، زیرا ۵۰ تا ۸۰ درصد گرمای بدن از طریق سر از دست می‌رود.
• لباس‌های مرطوب را دربیاورید و لباس خشک بپوشانید.
• مصدوم را به آرامی جابجا کنید، زیرا تکان‌های شدید می‌تواند باعث ایست قلبی شود.
• مصدوم را در وضعیت افقی (خوابیده) نگه دارید.

۲. با اورژانس تماس بگیرید. به یاد داشته باشید که هیپوترمی در مناطق شهری شایع‌تر از مناطق دور افتاده است.

گرم دادن به مصدوم فرآیندی دشوار است. هرچه مصدوم بیشتر در معرض سرما بوده باشد، زمان بیشتری لازم است تا دمای مرکزی بدن به حد طبیعی بازگردد. توجه داشته باشید که تلاش برای گرم کردن مصدوم هیپوترم می‌تواند باعث ایست قلبی شود. در مواردی که مصدوم از مرکز درمانی دور است، باید با هر منبع گرمازای در دسترس او را گرم کرد.